Ευχαριστήριο στην κυρία Λίνα Μενδώνη

Ευχαριστήρια επιστολή στην Υπουργό Πολιτισμού κυρία Λίνα Μενδώνη

Αξιότιμη κυρία Μενδώνη,

Η Περιφερειακή Ένωση Τυφλών Κρήτης (Π.Ε.Τ.Κ.), παράρτημα του Πανελληνίου Συνδέσμου Τυφλών (Π.Σ.Τ.) και αποκλειστικός φορέας και εκπρόσωπος των ατόμων με οπτική αναπηρία στην Κρήτη, επιθυμεί να σας εκφράσει τις θερμές της ευχαριστίες, καθώς είμαστε βέβαιοι πως η παρέμβασή σας υπήρξε βαρύνουσας σημασίας σχετικά με την τοποθέτηση οδηγού όδευσης τυφλών στο μισό τμήμα του περιπάτου των Ενετικών Τειχών του Ηρακλείου.

Παράλληλα με τις ευχαριστίες μας προς το πρόσωπό σας, θα θέλαμε να θέσουμε υπόψη σας ένα ακόμη εξαιρετικά σοβαρό ζήτημα, το οποίο άπτεται της ισχύουσας νομοθεσίας.

Συγκεκριμένα, η ΚΥΑ 6213/Β/2022 αποτελεί το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο που προβλέπει τις προδιαγραφές για την ύπαρξη οδηγού όδευσης τυφλών σε πεζοδρόμους, όπως αυτός των Ενετικών Τειχών. Ενώ στα σχετικά άρθρα οριζόταν ότι ο οδηγός όδευσης τυφλών επιβάλλεται σε πεζοδρόμια και πεζοδρόμους, υπήρχε μια παράγραφος στο ίδιο άρθρο που ανέφερε ότι στους πεζοδρόμους ο οδηγός όδευσης τυφλών «ενδείκνυται». Την παράγραφο αυτή και τη συγκεκριμένη λέξη επικαλέστηκε η Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου Ηρακλείου, προκειμένου να δικαιολογήσει την επιλογή της σε συνάντηση που είχαμε.

Αυτό σήμαινε πρακτικά πως η εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας θεωρούνταν προαιρετική. Ύστερα από έγγραφες επισημάνσεις του προβλήματος από την ΠΕΤΚ προς την ΕΣΑμεΑ και την ΕΟΤΥ, ακολούθησαν διορθώσεις της ΚΥΑ στις 6 Ιουνίου 2025.

Αξιότιμη κυρία Μενδώνη, υπό την ιδιότητά σας ως μέλος της Κυβέρνησης, κατέχοντας μια εξαιρετικά σημαντική θέση για τον πολιτισμό της χώρας μας, επιθυμούμε να σας ενημερώσουμε υπεύθυνα για τα ακόλουθα ζητήματα:

• Έλλειψη ελέγχου και κυρώσεων: Η εφαρμογή της ΚΥΑ 6213/Β/2022 εξακολουθεί να παρουσιάζει προαιρετικό χαρακτήρα στην πράξη, καθώς δεν προβλέπεται κανένας μηχανισμός ελέγχου της εφαρμογής της, ούτε θεσπίζονται συνέπειες ή κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης της τοπικής αυτοδιοίκησης.
• Περιορισμένο πεδίο εφαρμογής: Η ΚΥΑ αφορά αποκλειστικά τα νέα πεζοδρόμια (δηλαδή αυτά που κατασκευάζονται κυρίως στις παρυφές των πόλεων).
• Παράλειψη υφιστάμενων υποδομών: Η νομοθεσία δεν κάνει καμία απολύτως αναφορά στα προϋπάρχοντα πεζοδρόμια, με αποτέλεσμα αυτά να παραμένουν αφιλόξενα, μη προσβάσιμα και μη προσπελάσιμα από τους πεζούς, με ή χωρίς αναπηρία.
• Εφαρμογή παρωχημένων μελετών: Η ΚΥΑ επιτρέπει την υλοποίηση μελετών χωρίς την απαραίτητη επικαιροποίηση, οι οποίες δεν ανταποκρίνονται σε καμία σύγχρονη ανάγκη. Αυτό έχει ως συνέπεια να κατασκευάζονται έργα με ορίζοντα πολλών ετών, τα οποία όμως είναι εξαρχής απολύτως ακατάλληλα.
• Ασάφειες και λειτουργικά σφάλματα: Το πλαίσιο είναι τόσο ασαφές που επιτρέπει λειτουργικά και εσκεμμένα «λάθη». Για παράδειγμα, δεν προσδιορίζεται πουθενά το ακριβές σημείο όπου πρέπει να τοποθετείται ο οδηγός όδευσης τυφλών, παρά μόνο ότι πρέπει να απέχει 50 εκατοστά από τα εμπόδια. Έτσι, παρατηρείται το φαινόμενο, αντί ο οδηγός να τοποθετείται στο κέντρο της ελεύθερης ζώνης όδευσης πεζών, να κατασκευάζεται κάτω από δέντρα, δίπλα σε κορμούς, σε παγκάκια, στο κράσπεδο, ή μπροστά από πόρτες, παράθυρα και κολώνες. Αυτό αποτελεί ένα μόνο μικρό δείγμα των όσων δεν προβλέπει η ΚΥΑ.
• Απουσία σαφών ορίων στις ζώνες: Η ΚΥΑ προβλέπει ελάχιστα όρια σχεδόν για όλα τα πλάτη των επιμέρους ζωνών, χωρίς όμως σαφή όρια και αποστάσεις. Ενδεικτικά, παρατηρείται ότι η ζώνη φύτευσης τοποθετείται αμέσως μετά την ελεύθερη ζώνη όδευσης πεζών. Ως αποτέλεσμα, τα κλαδιά των παρακείμενων δέντρων εισέρχονται εντός της ελεύθερης ζώνης ακυρώνοντάς την στην πράξη, ενώ παράλληλα το ριζικό σύστημα των δέντρων διεισδύει και ανασηκώνει τις πλάκες των πεζοδρομίων.

Τα όσα σας εκθέτουμε είναι ελάχιστα μπροστά στα προβλήματα που δημιουργεί η συγκεκριμένη ΚΥΑ, η οποία εκθέτει το κράτος μας και τους ελεγκτικούς του μηχανισμούς.

Είμαστε σε θέση να τεκμηριώσουμε πλήρως τα λεγόμενά μας, τόσο μέσα από απαντητικές επιστολές που έχουμε λάβει από τις δημοτικές υπηρεσίες, όσο και με πλούσιο φωτογραφικό υλικό από ακατάλληλα έργα, τα οποία ωστόσο εμφανίζονται ως «σύμφωνα με τη νομοθεσία».

Παρακαλούμε θερμά να μεριμνήσετε, στο μέτρο των δυνατοτήτων και των αρμοδιοτήτων σας, για την αποκατάσταση και διόρθωση αυτού του σοβαρού προβλήματος. Παραμένουμε στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε διευκρίνιση, συνεργασία ή βοήθεια προς αυτή την κατεύθυνση.

Με εκτίμηση, για την Δ.Ε.,