Σύγκρουσή ισότητας και δικαιοσύνης
Ισότητα ή Δικαιοσύνη;
Το ερώτημα «ισότητα ή δικαιοσύνη» δεν μπορεί να αποτελεί δίλημμα για κανέναν. Η απάντηση είναι ξεκάθαρη και σαφέστατη: Δικαιοσύνη. Αυτή την απάντηση δίνει πέρα πάσης αμφιβολίας η παραστατική εικόνα που εύστοχα σκέφτηκε κάποιος, για να αποδείξει πως η ισότητα σε όλα ίσως είναι η μεγαλύτερη μορφή ανισότητας.
Στην εικόνα φαίνονται τρεις άνθρωποι διαφορετικού ύψους. Αυτοί οι άνθρωποι παρακολουθούν έναν αγώνα πίσω από έναν φράκτη. Οι δύο από αυτούς είναι πιο κοντοί από τον φράκτη και δεν φτάνουν να βλέπουν τον αγώνα. Κάποιος, σκεπτόμενος ότι πρέπει να τους βοηθήσει, έδωσε και στους τρεις από ένα σκαμνάκι, τηρώντας την αρχή της ισότητας: αφού δίνω ένα στον έναν, το ίδιο πρέπει να πάρουν και οι άλλοι. Έτσι, ο πρώτος που ήδη έβλεπε τον αγώνα, τώρα τον βλέπει από μεγαλύτερο ύψος. Ο δεύτερος μπορεί και βλέπει πλέον, ενώ πριν δεν μπορούσε, και ο τρίτος, ο κοντύτερος, που έχει πάρει ακριβώς το ίδιο σκαμνάκι με τους άλλους δύο, δεν φτάνει να δει τίποτα.
Άρα, η ισότητα δεν βοήθησε στην επίλυση του προβλήματος. Ποιο είναι το πρόβλημα όμως; Ο φράκτης συμβολίζει τα εμπόδια που έχει κάθε ένας άνθρωπος. Ο αγώνας μέσα στο γήπεδο συμβολίζει την ένταξη στην κοινωνία, και οι θεατές όλους αυτούς που μας παρατηρούν, μας επικρίνουν ή μας επαινούν.
Ερχόμαστε τώρα στη δεύτερη εικόνα. Κάποιος σκέφτηκε πως ο ψηλός άνθρωπος δεν χρειάζεται σκαμνάκι, αφού μπορεί να δει τον αγώνα, δηλαδή να συμμετέχει χωρίς αποκλεισμό στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Ο δεύτερος άνθρωπος είναι ικανοποιημένος με το σκαμνάκι του, γιατί επιτυγχάνεται το ζητούμενο και για αυτόν, που είναι η ισότιμη συμμετοχή εντός της κοινωνίας. Ο τρίτος άνθρωπος είναι αυτός που δεν επωφελήθηκε έναντι των άλλων, που δεν έχει προνόμια επειδή έχει δύο σκαμνάκια, γιατί το αποτέλεσμα είναι ακριβώς το ίδιο με των υπολοίπων δύο ανθρώπων.
Και οι τρεις άνθρωποι πλέον, με την αρχή της δικαιοσύνης, έχουν ισότιμη συμμετοχή στα κοινωνικά γινόμενα. Τι θα γινόταν όμως αν ο πρώτος άνθρωπος, ο ψηλός, αρνιόταν να δώσει το σκαμνάκι του στον πιο κοντό, προκειμένου και αυτός να μπορεί να δει τον αγώνα και να πανηγυρίζει; Η απάντηση είναι απλή, εύκολη, φανερή και προφανής: ο ένας άνθρωπος θα γινόταν η αιτία του αποκλεισμού του άλλου ανθρώπου.
Το τραγικό στην ιστορία αυτή είναι πως, εκεί έξω από αυτή την εικόνα, ο ψηλός άνθρωπος αρνείται πεισματικά να δώσει το σκαμνάκι του, για να έχει και ο άλλος άνθρωπος τα ίδια δικαιώματα με εκείνον. Αυτό που είναι ακόμα πιο παράλογο είναι ότι σε κανέναν δεν ανήκει το σκαμνάκι που τους έχει δοθεί.
Ο αποκλεισμός ενός τυφλού να κινηθεί με ασφάλεια, χωρίς εμπόδια, χωρίς δέντρα να του κόβουν στην κυριολεξία το βάδισμα στα πεζοδρόμια, είναι υπόθεση ανθρώπων που κρατούν σφικτά ένα ξένο σκαμνάκι. Είναι όλοι αυτοί οι «υπέρμαχοι» δήθεν του πράσινου, που κρύβονται μέσα στις υπηρεσίες των Δήμων, μέσα στα Δημοτικά Συμβούλια. Είναι οι ανίδεοι και αθώοι πολίτες που, όταν τους ρωτήσεις αν πρέπει να υπάρχουν δέντρα εντός των ελεύθερων ζωνών όδευσης πεζών (στα πεζοδρόμια δηλαδή), θα σου πουν: «βεβαίως, εννοείται». Αν όμως τους αλλάξεις λίγο την ερώτηση και τους πεις: «αν ήσασταν ανάπηροι κινητικά ή τυφλοί, και είχατε ως μόνη δυνατότητα πεζής κίνησης τα πεζοδρόμια, που όμως είναι κατειλημμένα από δέντρα μη αφήνοντάς σας να περάσετε, θα λέγατε το ίδιο;», είμαστε σίγουροι πως κάποιοι θα πουν το ίδιο, γιατί πράττουν εγωιστικά. Κρατούν το σκαμνάκι που τους δόθηκε καλά και αποκλείουν από την κοινωνία τους άλλους ανθρώπους με τη θέλησή τους.
Πρέπει να γίνει αντιληπτό πως ο φυσικός χώρος των δέντρων δεν είναι τα κατασκευασμένα από τους ανθρώπους πεζοδρόμια για τη δική τους πεζή κινητικότητα. Ο φυσικός χώρος των δέντρων είναι οι αγροί, οι ρεματιές, τα δάση μικρά και μεγάλα. Είναι οι χώροι εντός των πόλεων που κατασκευάζονται για τη φιλοξενία δέντρων, όπως είναι τα πάρκα και τα άλση.
