Αιτήματα στον κ. Σπυριδάκη Αντ/ Τεχνικών Έργων Ηρακλείου

Διαπιστώσεις, προτάσεις και αιτήματα της Π.Ε.Τ.Κ.

Αξιότιμε Κύριε Σπυριδάκη, αρχικά θέλουμε να σας συγχαρούμε και να σας ευχηθούμε επιτυχία στα νέα σας καθήκοντα. 

Η Περιφερειακή Ένωση Τυφλών Κρήτης, παράρτημα του Πανελληνίου Συνδέσμου Τυφλών και αποκλειστικός εκπρόσωπος των ατόμων με οπτική αναπηρία και των οικογενειών τους στην Κρήτη, ύστερα από την συνάντηση με τον πρόεδρο της  Δ.Ε. της Π.Ε.Τ.Κ. στις 23-1-2026, με σκοπό την ενημέρωση σας για την απελπιστική κατάσταση που βρίσκονται όλα σχεδόν τα «πεζοδρόμια» της πόλης μας, αλλά και την βασική αιτία του προβλήματος (η δεντροφύτευση εντός των ελεύθερων ζωνών όδευσης πεζών). Επίσης και όσα δεν είπαμε λόγω περιορισμένου χρόνου.

Θέλουμε να σας υποβάλουμε μία σειρά από αιτήματα-προτάσεις, που θα επιτρέψουν σε όλους τους πολίτες του Ηρακλείου να κινούνται στα πεζοδρόμια χωρίς εμπόδια και με ασφάλεια. Μέσα σε όλους τους πολίτες ανήκουν και οι άνθρωποι με οπτική αναπηρία. 

Θα σας ενημερώσουμε ελπίζοντας πως δεν θα χρειάζεται να σας ζητούμε ξανά και ξανά, κάτι αυτονόητο, που κάθε προοδευμένη κοινωνία το θεωρεί δεδομένο, όπως είναι η ελεύθερη, ανεμπόδιστη και ασφαλή πεζή κινητικότητα.  

 

Ηχητικές διατάξεις

 Ηχητικές διατάξεις λέγονται οι συσκευές που τοποθετούνται πάνω στους φωτεινούς σηματοδότες των κόμβων. Αυτές οι ηχητικές διατάξεις, παρέχουν την δυνατότητα  σε όσους πολίτες δεν βλέπουν το φανάρι, να περνούν με ασφάλεια τους κόμβους, να ακούν όταν είναι πράσινο, έναν επαναλαμβανόμενο γρήγορο ήχο, ο οποίος έχει ηχητική διαβάθμιση έως και το 0, προκειμένου να μην ενοχλείται (αν ενοχλείται), κανένας περίοικος. Οι ηχητικές διατάξεις έχουν και δόνηση, έτσι ακουμπώντας σε συγκεκριμένο σημείο αντιλαμβάνεσαι από την δόνηση ότι είναι πράσινο. Κάτι που επιτρέπει και σε τυφλοκωφούς να έχουν ασφαλή και αυτόνομη διάβαση.

Σας ζητούμε την επισκευή των υπαρχόντων 7 ζευγών  ηχητικών διατάξεων και την τοποθέτηση 10 ζευγών ηχητικών διατάξεων κάθε χρόνο σε σημεία που γνωρίζουμε εμείς ότι χρειάζονται. Πολύ πρόσφατα ανταποκριθήκαμε άμεσα στο κάλεσμα του πρώην αντιδημάρχου κυρίου Σισαμάκη, όπως μας ζήτησε, αποστέλλοντας κατάλογο με τους κόμβους συνολικά που απαιτούνται ηχητικές διατάξεις. 

 

Τοποθέτηση οδηγού όδευσης τυφλών

Ο οδηγός (όχι διάδρομος) όδευσης τυφλών  είναι απολύτως απαραίτητος για την αυτόνομη μετακίνηση ενός ανθρώπου με ολική απώλεια όρασης. Ο Δήμος Ηρακλείου σε πολύ πρόσφατα έργα παρ όλες τις γραπτές και προφορικές επισημάνσεις μας, προτίμησε να μην τοποθετήσει καθόλου (δηλαδή πλήρης αποκλεισμός για τους τυφλούς), οδηγό όδευσης τυφλών στα ακόλουθα μεγάλα και μικρά έργα. Μη προσπελάσιμοι είναι όλοι οι πεζόδρομοι από το κέντρο του Ηρακλείου έως το Πολιτιστικό Συνεδριακό Κέντρο Ηρακλείου. Ο περίπατος των Ενετικών τειχών με πάνω από 2,500  μέτρα τσιμεντένιας διαδρομής. Πολλά πεζοδρόμια, και το πεζοδρόμιο για το οποίο έχουμε δώσει συγχαρητήρια στον Δήμο Ηρακλείου, αυτό στην Λεωφόρου Ικάρου δεξιά έως την οδό Δουκός Μποφόρ. Όσο αφορά στην πλατεία Ελευθερίας, θα σταλεί ξεχωριστό αναλυτικό έγγραφο.

Πολύ συχνά οι υπάρχοντες αλλά και νέοι οδηγοί όδευσης τυφλών δεν έχουν σύνδεση μεταξύ τους, ούτε την ανάλογη συνέχεια . Συχνά βλέπουμε οδηγούς όδευσης τυφλών να είναι τοποθετημένοι εντελώς λάθος, είτε πολύ κοντά στα κτήρια, είτε πολύ κοντά στο κράσπεδο, είτε να προεξέχουν του οδοστρώματος του πεζοδρομίου, είτε να κάνουν κύκλο στα φρεάτια και τα δέντρα.

Η νομοθεσία ΚΥΑ 6213/Β/2022, δίνει κάποιες σαφής απαντήσεις, αλλά δυστυχώς, η ασάφεια είναι αυτή που τη χαρακτηρίζει. Εδώ έρχεται η Π.Ε.Τ.Κ. να καλύψει αυτό το κενό.  Εμείς μπορούμε να σας πούμε που πρέπει να τοποθετηθεί ο οδηγός όδευσης τυφλών σε πεζοδρόμια, πεζόδρομους, πλατείες κλπ, αρκεί να μας το ζητήσετε.       

 

Κολονάκια και χαμηλά εμπόδια

Τα κολωνάκια και τα χαμηλά εμπόδια είναι μία λύση κατά της παράνομης στάθμευσης. Προσοχή, αυτά θα πρέπει να έχουν χαρακτηρίστηκα που θα τα κάνουν ευδιάκριτα στους ανθρώπους με οπτική αναπηρία. Για να είναι ευδιάκριτα απαιτείται να έχουν ύψος το ελάχιστον 80 πόντους, με σπουδαίο να έχουν έντονο χρωματικό διαχωρισμό από το υπόλοιπο οδόστρωμα ή πεζοδρόμιο. Διαφορετικά αποτελούν παγίδες για πρόκληση ατυχημάτων.

Δυστυχώς τέτοια κολωνάκια και χαμηλά εμπόδια αόρατα υπάρχουν σχεδόν παντού.  

  

Ανοικτοί λάκκοι φύτευσης και δεντροκάλυψη

Σε όλα τα πεζοδρόμια σχεδόν του Ηρακλείου, υπάρχουν πολλές  εκατοντάδες ανοικτοί λάκκοι που κάποτε στο κοντινό ή μακρινό παρελθόν φιλοξενούσαν στοιχεία πρασίνου. Το πράσινο αυτό για διάφορους λόγους δεν υπάρχει πλέον, με αποτέλεσμα τα περισσότερα πεζοδρόμια της πόλης να είναι σαν ναρκοπέδια. Πρέπει όλοι αυτοί οι λάκκοι να σφραγιστούν για τoν παρακάτω λόγo:  Γιατί είναι παράνομη και παράλογη η φύτευση εντός ή στο όριο των Ελεύθερων Ζωνών Όδευση Πεζών, σύμφωνα με τα ελάχιστα πλάτη πεζοδρομίων που ορίζει η Νομοθεσία.

Τα περισσότερα πεζοδρόμια, δεν χρειάζονται καμία επέκταση, καθώς αυτό θα επηρέαζε αρνητικά την ζωή στην πόλη, αλλά και γιατί ήδη πληρούν τα ελάχιστα πλάτη. Αυτό που απαιτείται είναι η απομάκρυνση των  (εμποδίων-δέντρων). Θα πρέπει να γίνει αντιληπτό πως τα πεζο-δρόμια είναι αποκλειστικά για την ανθρώπινη πεζή μετακίνηση, όπως ακριβώς και οι αυτοκινητό-δρομοι για τα αυτοκίνητα. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται σαν χώροι πρασίνου.

Για να διασφαλίζονται επαρκεί σε πλάτος πεζοδρόμια χωρίς κανένα εμπόδιο σύμφωνα με την Νομοθεσία, θα πρέπει στην πόλη μας να σταματήσουν να επιβάλουν την γνώμη τους «ψευδοοικολόγοι» και παρεμβατικοί που επιβάλλονται με την απειλή και χρήση βίας στον Δήμο. Θα πρέπει επίσης ο Δήμος Ηρακλείου να κοιτάξει μέσα στις υπηρεσίες του και να εντοπίσει αναχρονιστικές νοοτροπίες που έχουν αποδειχτεί 100% λάθος.           

 

Κενά της Νομοθεσίας και δέντρα εντός των πεζοδρομίων

Η ΚΥΑ 6213/Β/2022, δεν αναφέρει καθόλου τι πρέπει να γίνει σε ήδη προγενέστερα φυτεμένα πεζοδρόμια. Πάνω από το 90% των πεζοδρομίων της πόλης μας είναι «παράνομα» φυτεμένα, είτε από την υπηρεσία πρασίνου, βασισμένη σε εσφαλμένες μελέτες, ή από ιδιώτες που αφελώς φύτεψαν το «πεζοδρόμιο» που έφτιαξαν έξω από το σπίτι τους. 

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να παραμένουν αφιλόξενα τα πεζοδρόμια για όλους τους πολίτες, και απαγορευμένες ζώνες για τους ανθρώπους με κινητική ή αισθητηριακή αναπηρία. Μάλιστα παρατηρείται το φαινόμενο αναπλάσεις πεζοδρομίων, και αυτά να μένουν απαγορευμένες ζώνες  σχεδόν για όλους, λόγω των δέντρων που παραμένουν. 

Όπως ακριβώς έγινε στο δεξιό πεζοδρόμιο της οδού Σκεπετζή στο Μπεντεβή. Από 80 πόντους πλάτος με δέντρα 50 ετών μέσα, επέκτειναν το πεζοδρόμιο αναπλάθοντας το πλήρως σε 1 μέτρο περίπου, με τα δέντρα να παραμένουν μέσα και στην κυριολεξία να έχουν πεταχτεί χρήματα, αφού το έργο δεν βελτίωσε τίποτα . Σημείωση, το ελάχιστο όριο πλάτους πεζοδρομίου σε τέτοιους δρόμους είναι 1,50 μ.  χωρίς κανένα εμπόδιο. 

 

Διαπιστώσεις και Προτάσεις

Τα περισσότερα και μεγαλύτερα προβλήματα των πεζοδρομίων του Ηρακλείου, προέρχονται από την αλόγιστη φύτευση. Έτσι έχουμε πεζοδρόμια κυριολεκτικά χωράφια, σπασμένες πλάκες, φουσκωμένες πλάκες, ανασηκωμένα τσιμέντα, δηλαδή απολύτως ακατάλληλοι  χώροι βάδισης για όλους τους  πεζούς, έχουν δεν έχουν κάποια αναπηρία.

Προτείνουμε την ελευθέρωση όλων των πεζοδρομίων σε πλάτος σύμφωνα με την νομοθεσία κατ ελάχιστον 2 μέτρα σε δρόμους μεγαλύτερους των 12 μέτρων, και 1,50 μ σε δρόμους 10 έως 12 μ.

Προτείνουμε την αλλαγή νοοτροπίας στον Δήμο Ηρακλείου, ούτως ώστε η υπηρεσία πρασίνου να φυτεύει δέντρα τουλάχιστον 1 μέτρο έξω από το όριο της Ελεύθερης Ζώνης Όδευσης Πεζών με δέντρα που δεν θα έχουν πλούσια κόμη.

Προτείνουμε την φύτευση πρασίνου μόνο σε πεζοδρόμια που το πλάτος τους διασφαλίζει την ανεμπόδιστη και ασφαλή κίνηση όλων των πεζών, μέσα από τις ελεύθερες ζώνες όδευσης πεζών που ορίζει η ΚΥΑ 6213/Β/2022. Τα δέντρα πάντα πρέπει να βρίσκονται και να φυτεύονται από την πλευρά του δρόμου, σύμφωνα και με τη προαναφερθείσα νομοθεσία.  

Προτείνουμε την εφαρμογή της Νομοθεσίας σε παλαιότερα πεζοδρόμια.  Της εφαρμογή της τελευταίας Νομοθεσίας 7-12-2022, κάτι, που λόγω του κενού που υπάρχει στη νομοθεσία, είναι καθαρά απόφαση της Δημοτικής Αρχής.

Προτείνουμε την επικαιροποίηση όλων των μελετών, προκειμένου να μην φτιάχνονται έργα μη προσβάσιμα και προσπελάσιμα για τα επόμενα πολλά χρόνια.

Προτείνουμε σε πεζοδρόμια όπως, της λεωφόρου Δημοκρατίας, να υπάρχει πλήρη ανακατασκευή τους, αφαιρώντας κάθε δέντρο που βρίσκεται εντός ή στο όριο της ελεύθερης ζώνης όδευσης πεζών, και την δημιουργία σύμφωνα με τον Νόμο, συνεχόμενης ζώνης αστικού εξοπλισμού και πρασίνου, στο πρότυπο της οδού μεγάλης Έβανς, τηρουμένων των αναλογιών.

Προτείνουμε την πλήρη ανακατασκευή των πεζοδρομίων σε δρόμους όπως την Εθνικής Αντιστάσεως, στο ελάχιστον όριο που θέτει η νομοθεσία 2 μ. χωρίς κανένα εμπόδιο, δέντρο ή άλλο. Δρόμοι που υπάρχουν νησίδες με πράσινο, στερώντας ζωτικό χώρο από τα πεζοδρόμια, είναι υπερβολή και παράλογο να φυτεύονται οι ελεύθερες ζώνες όδευσης πεζών που αποτελούν το συνολικό πλάτος του πεζοδρομίου.

Προτείνουμε όλα τα κράσπεδα να βάφονται με λευκό χρώμα προκειμένου να γίνονται εύκολα αντιληπτά από ανθρώπους που έχουν δυσχρωματοψία και αχρωματοψία ή απλά έχουν πολύ χαμηλή οξύτητα όρασης. 

Προτείνουμε την δημιουργία πεζοδρομίων εκεί που δεν υπάρχουν, σε κεντρικούς δρόμους του Ηρακλείου, που θα διασφαλίζεται με ελεύθερες ζώνες όδευσης πεζών η πεζή κινητικότητα, χωρίς να καταστρέφετε η εμπορική χρήση του δρόμου και η ζωτικής σημασίας θέσεις στάθμευσης.

Προτείνουμε κάθε πεζοδρόμιο να αποτελεί μία ασφαλή και ανεμπόδιστη επιλογή διαδρομής για τους πολίτες του Ηρακλείου. Οι αποστάσεις στο Ηράκλειο και οι χρόνοι που απαιτούνται για τους πεζούς, είναι πραγματικά κάτω από το ελάχιστο όριο βάδισης, 1 ώρα την ημέρα, σύμφωνα με την επιστήμη. Ας δώσετε την επιλογή της πεζής μετακίνησης.  

Προτείνουμε την αλλαγή του Κανονισμού Πρασίνου του Δήμου Ηρακλείου, σε πολλά σημεία,  ενδεικτικά σας αναφέρουμε τα ακόλουθα: Πρέπει να ορίζει σαφώς σύμφωνα με την νομοθεσία, αλλά και την κοινή λογική, την απόσταση που θα έχουν οι φυτεύσεις από την ελεύθερη ζώνη όδευσης πεζών, ούτως ώστε να διασφαλίζονται για πολλά χρόνια ότι οι ελεύθερες ζώνες όδευσης πεζών θα παραμένουν ελεύθερες.

Θα πρέπει να αλλάξει το άρθρο που αναφέρει ότι, τα κλαδιά δέντρων ή φυτών που εισέρχονται εντός των πεζοδρομίων είναι ευθύνη των ιδιοκτητών να τα κλαδέψουν. Με αυτή την «πρόβλεψη» το μόνο που έχει καταφέρει ο Δήμος Ηρακλείου, είναι στα πεζοδρόμια του να εισέρχονται κάθε είδους πράσινο από ιδιοκτησίες που οι ιδιοκτήτες αδιαφορούν, βρίσκονται στο εξωτερικό, έχουν αποβιώσει ή απλά δεν θέλουν ή δεν μπορούν να κλαδέψουν το πράσινο τους. Θα πρέπει ο Δήμος Ηρακλείου χωρίς να μπαίνει στην ιδιοκτησία κανενός, να προστατεύει τον δημόσιο-δημοτικό χώρο όπως είναι τα πεζοδρόμια. Χωρίς καμία προειδοποίηση να αφαιρεί κλαδιά δέντρων και φυτών από τον δικό του δημόσιο χώρο των πεζοδρομίων.

Ολοκληρώνοντας την επιστολή μας, θέλουμε να σας πούμε ότι το πράσινο είναι απαραίτητο για την πόλη μας, όχι όμως ως εμπόδιο. Ζητούμε να εξευρεθούν ή να δημιουργηθούν χώροι φύτευσης με υγειές πράσινο που θα επιτελεί τον σκοπό του.

Ζητούμε τα αυτονόητα, που επειδή έχουμε συνηθίσει στο λάθος, μπορεί να ξενίζουν μερικούς. 

Αξιότιμε κύριε Σπυριδάκη κρίνουμε σκόπιμο να σας ενημερώσουμε από κοντά, αλλά και γραπτός. Ελπίζουμε πως δεν θα επαναληφθούν τα ίδια σοβαρά λάθη. Ακόμη, ελπίζουμε πως θα μας συμβουλεύεστε, όχι για να παίξουμε κάποιο ρόλο στα δημοτικά πράγματα, αλλά για να κάνετε σωστά έργα, γιατί οι άνθρωποι που θα σας συμβουλεύουν να ξέρετε πως καθορίζουν το έργο σας. Και να θυμάστε, δεν μοιράζουμε τίποτα το ίδιο σε όλους. Ένας τυφλός, δεν μπορεί να έχει λίγη προσπελασιμότητα ή ολόκληρη ή καθόλου. Κάποιος που σίγουρα θα σας μιλήσει για την χρησιμότητα των δέντρων εντός του αστικού περιβάλλοντος, και άρα εντός των πεζοδρομίων, μπορεί να κινηθεί ελισσόμενος ανάμεσα σε αυτά. Ο ίδιος άνθρωπος μπορεί να πάει και σε κάποιο δάσος έξω από την πόλη, μάλιστα μπορεί απλά όταν οδηγεί να του αρέσει να βλέπει δέντρα στα πεζοδρόμια. Ο τυφλός όμως, ούτε να κινηθεί μπορεί σε δεντροφυτεμένο πεζοδρόμιο, ούτε να πάει στο κοντινό δάσος, ούτε να οδηγήσει. Αυτό το γράφουμε για να καταλάβετε ποιοι είναι οι χρήστες των πεζοδρομίων, είμαστε όσοι δεν έχουμε εναλλακτικό τρόπο  αυτόνομης μετακίνησης στη πόλη.