Λάθος τοποθέτηση στύλων
Υπηρεσία του ipy.gr
Θέμα: Παρατηρήσεις και προτάσεις σχετικά με την τοποθέτηση στύλων οδικής σήμανσης στο αστικό περιβάλλον του Ηρακλείου
Αξιότιμοι/ες κύριοι/ες,
Η Περιφερειακή Ένωση Τυφλών Κρήτης (Π.Ε.Τ.Κ.), παράρτημα του Πανελληνίου Συνδέσμου Τυφλών (Π.Σ.Τ.) και αποκλειστικός φορέας και εκπρόσωπος των ατόμων με οπτική αναπηρία στην Κρήτη, θέλει να σας επισημάνει ότι κατά τον τελευταίο μήνα έχουμε παρατηρήσει την εκτεταμένη τοποθέτηση στύλων οδικής σήμανσης σε διάφορα σημεία της πόλης του Ηρακλείου.
Αναγνωρίζουμε τη σημασία των σχετικών παρεμβάσεων για την εύρυθμη λειτουργία και την ασφάλεια του οδικού δικτύου. Ωστόσο, κατά την παρατήρηση των νέων εγκαταστάσεων, διαπιστώσαμε ορισμένα ζητήματα τα οποία θεωρούμε σημαντικό να σας επισημάνουμε, ιδίως ως προς την ασφαλή και απρόσκοπτη μετακίνηση των πεζών και, ειδικότερα, των ατόμων με οπτική αναπηρία.
- Χρώμα και ορατότητα των στύλων σήμανσης
Το χρώμα που έχει επιλεγεί για τους νέους στύλους, σε απόχρωση θαμπού ασημί, μπορεί αισθητικά να είναι διακριτικό, ωστόσο για τα άτομα με μειωμένη όραση καθίσταται ιδιαίτερα δυσδιάκριτο και, σε ορισμένες συνθήκες φωτισμού, πρακτικά δύσκολα αντιληπτό.
Είναι αυτονόητο ότι δεν μπορεί να ζητείται από ένα άτομο με οπτική αναπηρία να περιορίζει την κυκλοφορία του στον δημόσιο χώρο. Αντιθέτως, ο δημόσιος χώρος οφείλει να σχεδιάζεται και να διαμορφώνεται με τρόπο που να διευκολύνει την ασφαλή, αυτόνομη και ανεμπόδιστη μετακίνηση όλων των πολιτών.
Για τον λόγο αυτό, προτείνουμε, όπου οι στύλοι τοποθετούνται εντός ή πλησίον των χώρων κίνησης των πεζών, να εξετάζεται η χρήση χρώματος με έντονη χρωματική αντίθεση και υψηλή ευδιακριτότητα, ώστε να είναι ευκολότερα αντιληπτοί από άτομα με μειωμένη όραση.
Επισημαίνουμε ότι η ΚΥΑ 6213/Β/2022 δεν φαίνεται να προβλέπει συγκεκριμένη απαίτηση ως προς την έντονη χρωματική διαφοροποίηση των στύλων σήμανσης, ούτε ως προς τα νέα ούτε ως προς τα υφιστάμενα πεζοδρόμια. Ωστόσο, θεωρούμε ότι η απουσία σχετικής πρόβλεψης δεν θα πρέπει να λειτουργεί ως εμπόδιο στην υιοθέτηση καλών πρακτικών που ενισχύουν την προσβασιμότητα και την ασφάλεια.
- Θέση των στύλων σε σχέση με τα υφιστάμενα κολωνάκια
Σε αρκετά σημεία διαπιστώσαμε ότι οι νέοι στύλοι σήμανσης έχουν τοποθετηθεί στα κενά που δημιουργούνται μεταξύ των υφιστάμενων χαμηλών κολωνακίων, δηλαδή σε σημεία τα οποία χρησιμοποιούνται κανονικά ως διάδρομοι διέλευσης των πεζών.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το σημείο στο τέλος της οδού 1821.
Η συγκεκριμένη πρακτική μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετα εμπόδια στην ελεύθερη κίνηση των πεζών και να καταστήσει δυσκολότερη την ασφαλή διέλευση, ιδίως για άτομα με οπτική αναπηρία, τα οποία δεν έχουν τη δυνατότητα να αντιληφθούν έγκαιρα ένα λεπτό και δυσδιάκριτο κατακόρυφο εμπόδιο.
Ως εκ τούτου, προτείνουμε οι στύλοι σήμανσης, όπου αυτό είναι τεχνικά εφικτό, να τοποθετούνται σε άμεση γειτνίαση με τα υφιστάμενα κολωνάκια και εκτός της ελεύθερης ζώνης όδευσης των πεζών, ώστε να περιορίζεται η κατάληψη του διαθέσιμου χώρου και να διασφαλίζεται η ομαλή και απρόσκοπτη διέλευση.
- Τοποθέτηση στύλων εντός της ελεύθερης ζώνης όδευσης πεζών
Σε ορισμένες περιπτώσεις διαπιστώσαμε ότι οι στύλοι έχουν τοποθετηθεί εντός της ελεύθερης ζώνης όδευσης των πεζών, τόσο ως προς το πλάτος όσο και ως προς το ύψος, παρότι υπήρχε διαθέσιμος χώρος για την τοποθέτησή τους σε καταλληλότερο σημείο.
Η συγκεκριμένη πρακτική δημιουργεί κίνδυνο πρόσκρουσης και μπορεί να παρεμποδίσει την ασφαλή και απρόσκοπτη κίνηση των πεζών. Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο για τα άτομα με οπτική αναπηρία, τα οποία βασίζονται στην απουσία εμποδίων από την ελεύθερη ζώνη κίνησης και στη δυνατότητα ασφαλούς εντοπισμού των στοιχείων του αστικού περιβάλλοντος.
Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί η τοποθέτηση στύλου πλησίον της στάσης αστικού λεωφορείου, στην κάθοδο της λεωφόρου Κνωσού, λίγο μετά το Βενιζέλειο Νοσοκομείο.
Θεωρούμε ότι σε τέτοιες περιπτώσεις θα πρέπει να εξετάζεται εκ νέου η ακριβής χωροθέτηση των στύλων, με γνώμονα την εξασφάλιση της απαιτούμενης ελεύθερης ζώνης όδευσης και την αποφυγή οποιουδήποτε κινδύνου πρόσκρουσης.
Κατόπιν των ανωτέρω, παρακαλούμε θερμά για:
- τον επανέλεγχο των στύλων σήμανσης που έχουν ήδη τοποθετηθεί στα σημεία όπου έχουν εντοπιστεί τα παραπάνω προβλήματα,
- την εξέταση της δυνατότητας μετακίνησης όσων στύλων παρεμποδίζουν την ελεύθερη ζώνη όδευσης των πεζών,
- την προσεκτικότερη χωροθέτηση των νέων στύλων, ώστε να μην αποτελούν εμπόδια για την ασφαλή και απρόσκοπτη μετακίνηση των πεζών,
- την αξιοποίηση χρωματικών επιλογών με μεγαλύτερη αντίθεση και ευδιακριτότητα, ιδιαίτερα στους στύλους που βρίσκονται σε χώρους κίνησης πεζών.
Γνωρίζουμε ότι η ισχύουσα ΚΥΑ 6213/Β/2022 αφορά συγκεκριμένες απαιτήσεις προσβασιμότητας αποκλειστικά σε νέα πεζοδρόμια και ότι μεγάλο μέρος των υφιστάμενων πεζοδρομίων της πόλης (άνω του 90%) έχει κατασκευαστεί βάσει παλαιότερων προδιαγραφών και δεν καλύπτονται από τις «σύγχρονες» προδιαγραφές της ΚΥΑ . Ωστόσο, θεωρούμε ότι κάθε νέα παρέμβαση στον υφιστάμενο δημόσιο χώρο αποτελεί ευκαιρία για τη σταδιακή βελτίωση της προσβασιμότητας και την εφαρμογή σύγχρονων αρχών καθολικού σχεδιασμού.
Η ασφαλής και ανεμπόδιστη μετακίνηση αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ισότιμη συμμετοχή όλων των πολιτών στην κοινωνική ζωή της πόλης. Για τον λόγο αυτό, ευελπιστούμε στη συνεργασία σας και στην εξέταση των παραπάνω παρατηρήσεων, με στόχο τη βελτίωση της προσβασιμότητας και της ασφάλειας του αστικού περιβάλλοντος του Ηρακλείου.
Με εκτίμηση, για την Δ.Ε.,

